Iniwan Ako ng Madrasta Ko sa Tapat ng Paresan—Isang Mangkok ng Sinangag ang Nagligtas sa Akin, at ang Masungit na Kusinero ang Tinawag Kong Tatay Habambuhay
Walong taong gulang ako nang iwan ako ng madrasta ko sa tapat ng isang paresan sa Sta. Cruz, Manila.
Sinabi niyang mag-CR lang siya at pagkatapos ay bibilhan niya ako ng paborito kong kendi.
Alam kong nagsisinungaling siya.
Dahil bago siya pumasok sa eskinita, yumuko siya sa akin at bumulong, “Kapag may nagtanong, sabihin mong hindi mo kami kilala.”
Maghapon akong nakaupo sa ilalim ng maliit na yero sa harap ng tindahan.
Ambon nang ambon.
Basang-basa na ang tsinelas ko at kumakalam ang sikmura ko habang pinapanood ang mga taong nasa loob na humihigop ng mainit na sabaw at kumakain ng pares.
Bandang hapon, bumukas ang pinto.
Lumabas ang isang malaking lalaking naka-sando at may suot na apron na puro mantika.
“Hoy, bata.”
Napatingala ako.
“Anak ka ba ng poste? Kanina ka pa nakaupo riyan.”
Iyon ang unang sinabi sa akin ni Mang Ruben Villanueva.
Hindi ako sumagot.
Tinitigan niya ako nang matagal bago umiling at bumalik sa loob.
Akala ko pinaalis na niya ako.
Makalipas ang ilang minuto, bumalik siya na may dalang isang plato ng mainit na sinangag na may itlog.
Ibinagsak niya iyon sa maliit na mesa sa tabi ko.
“Kain.”
Hindi ako gumalaw.
“Hindi ako naniningil.”
Doon ako sumunggab sa kutsara.
Parang ilang araw akong hindi nakakain.
Sa sobrang bilis ko, halos hindi ko na nginunguya.
Narinig kong bumulong si Mang Ruben.
“Diyos ko. Parang galing giyera.”
Tumulo ang luha ko sa kanin.
Hindi dahil masarap.
Kundi dahil matagal nang walang taong nagbigay sa akin ng pagkain nang walang kapalit.
Nang maubos ko, nilagyan niya ulit.
Pagkatapos ng pangalawang plato, mahina kong sinabi, “Tito… puwede po akong maghugas ng plato.”
Napakunot-noo siya.
“Ano?”
“Pambayad po sa kinain ko.”
Tiningnan niya ang maliliit kong kamay.
“Hindi ka nga abot sa lababo.”
“Marunong po akong magwalis.”
“Umuwi ka na sa nanay mo.”
Hindi ako sumagot.
Doon nagbago ang mukha niya.
Makalipas ang isang oras, nasa barangay police station na kami.
Ayaw kong sabihin ang pangalan ko.
Ayaw kong sabihin kung saan ako nakatira.
Kapag nalaman ng madrasta kong hindi niya ako tuluyang nawala, alam kong babalikan niya ako.
Tiningnan ng pulis ang CCTV sa tapat ng paresan.
Kita roon ang isang babaeng naka-cap at mask na iniiwan ako malapit sa eskinita bago mabilis na lumakad palayo.
Walang malinaw na mukha.
Walang plaka.
Walang bakas.
“Ruben,” sabi ng matandang pulis na si SPO1 Ramos, “pansamantala lang. Wala pang available na lugar sa shelter ngayong gabi.”
Biglang tumayo si Mang Ruben.
“Ha? Bakit ako?”
“Isang gabi lang.”
“Paresan ang negosyo ko, hindi ampunan!”
Lumabas siya.
Tumakbo ako kasunod niya.
Huminto siya.
Bumangga ako sa likod niya.
“Bakit sumusunod ka?”
“Marunong po akong maghugas.”
Napapikit siya.
“Bata, ilang beses ko bang—”
“Maliit lang po akong kumain.”
Napatingin siya sa akin.
Pareho naming alam na kasinungalingan iyon.
Huminga siya nang malalim.
“Sige. Isang gabi.”
Ang isang gabing iyon ang naging simula ng buong buhay ko.
Sa paresan, nakilala ko si Ate Lorna, ang babaeng nasa cashier na mahilig sa pulang lipstick at malalaking hikaw.
“Ano ’yan, Ruben?” tanong niya. “Naghatid ka lang ng basura, may inuwi ka pang bata?”
“Mahabang kuwento.”
Naamoy niya ako at napangiwi.
“Naku, anak, halika rito. Maligo ka muna bago ka mangitim sa alikabok.”
Dinala niya ako sa maliit na banyo sa likod.
Binigyan niya ako ng sabon at lumang damit ng pamangkin niya.
Nang alisin ko ang kupas kong damit, bigla siyang natahimik.
“Anak…”
Napalingon ako.
Nakatingin siya sa likod ko.
Sa mga lumang peklat.
Sa mga marka sa braso ko.
Sa mga bahaging tila ilang beses nang napaso at gumaling.
Binitiwan ni Ate Lorna ang bimpo.
“Ruben!”
Pumasok si Mang Ruben na may hawak pang sandok.
“Ano ba—”
Nakita niya ako.
Nawala ang inis sa mukha niya.
Napaltan iyon ng isang uri ng galit na unang beses kong nakita sa isang taong galit para sa akin, hindi sa akin.
“Sino gumawa niyan?”
Hindi ako sumagot.
Lumuhod siya para kapantay ko.
“Hindi kita sasaktan.”
Nanginginig ang labi ko.
“Kapag nalaman niyang sinabi ko…”
“Sino?”
Hindi ko pa rin masabi.
Nang gabing iyon, punô ang paresan.
Tinulungan ko si Ate Lorna na mag-abot ng tissue at magpunas ng bakanteng mesa.
Sa pinakasulok, may apat na lalaking lasing.
Isa sa kanila ang palihim na naghulog ng gusot na tissue sa mangkok ng pares.
Pagkatapos ay sumigaw.
“Hoy! Ano ’to? Ang dumi ng pagkain ninyo!”
Lumapit si Ate Lorna.
“Nasa CCTV kayo, kuya. Kayo mismo ang naglagay niyan.”
Biglang tumayo ang lalaki at sinipa ang plastik na upuan.
“Tinatawag mo kaming sinungaling?”
Lumabas si Mang Ruben mula sa kusina.
“May problema?”
Hinablot ng lasing ang harap ng apron niya.
“Tumahimik ka, matanda.”
Hindi gumanti si Mang Ruben.
Tinuro lang niya ang camera sa kisame.
“Bitawan mo ako bago ko tawagin ang pulis.”
May isang customer na naglabas na ng cellphone at nagsimulang mag-video.
Nagkagulo.
Nang makitang umaawat ako sa gilid, biglang tumingin sa akin ang isa sa apat na lalaki.
Namutla siya.
Lumapit siya.
“Sandali…”
Umatras ako.
Tinitigan niya ang mukha ko na para bang may naalala.
“Ano pangalan mo?”
Hindi ako sumagot.
“Hoy,” sabi niya sa kasama niya. “Parang ito ’yung batang hinahanap sa Sampaloc.”
Nanlamig ako.
Hinawakan ni Mang Ruben ang balikat ko at itinago ako sa likod niya.
“Lumayo ka sa bata.”
Umalis ang apat nang dumating ang barangay tanod.
Akala namin tapos na.
Pero kinabukasan ng umaga, tatlong sasakyan ang huminto sa harap ng paresan.
Bumaba ang dalawang pulis.
Kasunod nila ang isang babaeng nakaayos, naka-designer na bag at malalaking salamin.
Kahit kalahati ng mukha niya lang ang nakita ko, nanginig na agad ang buong katawan ko.
Siya iyon.
Ang madrasta ko.
Lumapit siya sa pulis at itinuro ako.
“Siya ang anak namin.”
Bigla kong hinawakan nang mahigpit ang apron ni Mang Ruben.
“Tatay…”
Unang beses kong natawag iyon sa kanya.
At habang nakatingin sa akin ang lahat, napasigaw ako—
“Huwag n’yo po akong ibalik sa kanila!”…
PARTE2
Biglang tumahimik ang buong paresan.
Naramdaman kong nanigas si Mang Ruben nang marinig niya akong tawagin siyang “Tatay.”
Wala pa kaming dalawang araw na magkakilala.
Pero nang humakbang palapit ang madrasta ko, agad niyang inilagay ang katawan niya sa pagitan namin.
“Diyan ka lang,” malamig niyang sabi.
Tinanggal ng babae ang salamin niya.
Si Cecilia Santos.
Ang babaeng pinakasalan ng tatay ko dalawang taon matapos mamatay ang tunay kong ina.
“Ano ba namang drama ‘yan?” sabi niya. “Mara, umuwi na tayo.”
Hindi ako gumalaw.
Lumapit ang pulis.
“Sir Ruben, may report po na nawawala ang bata. Kailangan naming ayusin ito sa presinto.”
Biglang nagsalita si Ate Lorna mula sa likod.
“Kung nawawala, bakit siya iniwan ng babaeng ito sa CCTV?”
Nag-iba ang mukha ni Cecilia.
“Anong CCTV?”
Iyon ang unang pagkakamali niya.
Kinuha ni Mang Ruben ang kopya ng video na ibinigay sa kanya ng barangay.
“Hindi namin nakita ang mukha,” sabi niya, “pero makikita kung paano siya iniwan.”
“Hindi ako ‘yan.”
“Hindi pa nga namin sinasabing ikaw.”
Natahimik si Cecilia.
Napatingin ang dalawang pulis sa isa’t isa.
Dinala kaming lahat sa istasyon.
Doon dumating ang biological father ko.
Si Noel Santos.
Naka-uniporme pa siya mula sa pinagtatrabahuhan niyang warehouse sa Valenzuela.
Pagkakita niya sa akin, lumaki ang mata niya.
“Mara!”
Tumayo ako mula sa upuan.
Pero hindi ako tumakbo papunta sa kanya.
Sa halip, lalo akong dumikit kay Mang Ruben.
Nakita iyon ni Papa.
At para siyang sinampal.
“Anak, dalawang araw ka na naming hinahanap.”
Tumingin ako kay Cecilia.
“Nagsisinungaling siya.”
“Anak—”
“Sinabi niyang mag-CR lang siya.”
Huminga ako nang malalim.
“Iniwan niya ako.”
Agad sumingit si Cecilia.
“Galit lang sa akin ‘yang batang ‘yan! Lagi siyang gumagawa ng kuwento!”
Tahimik akong nagtaas ng manggas.
Nakita ni Papa ang mga peklat.
Hindi siya nagulat.
Iyon ang pinakamasakit.
Hindi gulat ang nasa mukha niya.
Kundi hiya.
Napansin iyon ni Mang Ruben.
“Alam mo?”
Hindi sumagot si Papa.
Lumapit si Mang Ruben.
“Tinatanong kita. Alam mo bang may ganito ang anak mo?”
“Ruben,” saway ni SPO1 Ramos.
Pero hindi niya inalis ang tingin kay Papa.
Sa wakas, nagsalita ito.
“Minsan… nakita ko.”
Parang may bumagsak sa loob ng dibdib ko.
“Akala ko pinapagalitan lang siya ni Cecilia.”
“Pinapagalitan?”
Muntik nang mapasigaw si Ate Lorna.
“Gano’n ba ang pagpapaalala sa bata?”
Yumuko si Papa.
Palagi niyang dahilan noon na pagod siya sa trabaho.
Na ayaw niyang makialam kapag nagagalit si Cecilia.
Na mahirap maging ama at provider nang sabay.
Pero sa araw na iyon, walong taong gulang ako at malinaw kong naintindihan ang isang bagay:
May mga taong hindi nananakit gamit ang kamay.
Nanakit sila sa pamamagitan ng pagpiling hindi tumingin.
Dinala ako sa isang pampublikong ospital para ma-document ang mga sugat at peklat.
Doon ko unti-unting sinabi ang lahat sa social worker.
Kung paano ako pinaparusahan ni Cecilia kapag nakakabasag ako ng plato.
Kung paano niya ako ikinukulong minsan sa maliit na storage room.
Kung paano niya sinasabing pabigat ako dahil hindi naman niya ako tunay na anak.
At kung paano niya sinabi sa akin noong araw na iniwan niya ako:
“Kapag hindi ka na nakabalik, baka maging tahimik na rin bahay namin.”
May isa pang bagay na lumabas sa imbestigasyon.
Hindi ako unang beses na sinubukang iwan ni Cecilia.
